Amerykańskie towarzystwo zaleca badanie PSA wszystkim mężczyznom
Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne (ACS) zmieniło wytyczne dotyczące raka prostaty. Zaleca teraz rutynowe badanie PSA u mężczyzn, a nie tylko rozmowę z lekarzem o tym, czy je wykonać. Nowe zasady ogłoszono w czwartek.
Co się zmieniło w zaleceniach
Dotychczasowe wytyczne ACS pochodziły z 2010 roku i nie zawierały uniwersalnego zalecenia badań przesiewowych. Mężczyznom po pięćdziesiątce proponowano wspólne podjęcie decyzji z lekarzem. Podobne stanowisko zajmował rządowy amerykański panel ekspertów USPSTF, który ocenia dowody naukowe i wydaje zalecenia dotyczące profilaktyki. Panel pracuje obecnie nad aktualizacją własnych zaleceń w sprawie raka prostaty. Zmieniono go niedawno pod kierunkiem sekretarza zdrowia Roberta F. Kennedy’ego Jr., a według doniesień nowi członkowie mają liczne konflikty interesów.
PSA to badanie krwi, w którym oznacza się swoisty antygen sterczowy, czyli białko wytwarzane przez prostatę. Jego podwyższony poziom może być sygnałem, że warto sprawdzić gruczoł krokowy dokładniej.
Kto i kiedy powinien się badać
Według nowych wytycznych kluczowe są wiek i ryzyko zachorowania.
- Mężczyźni z przeciętnym ryzykiem: badanie PSA co dwa lata, od 50. do 69. roku życia.
- Wszyscy czarnoskórzy mężczyźni: badanie co roku, od 45. roku życia. U nich rak prostaty występuje częściej.
- Pozostali mężczyźni z obciążeniem rodzinnym: badanie co roku od 45. roku życia, jeśli bliski krewny zachorował przed 65. rokiem życia albo choroba wystąpiła u więcej niż jednego krewnego.
- Mężczyźni z łagodniejszym obciążeniem: jeśli rak dotknął tylko jednego bliskiego krewnego i rozpoznano go w wieku 65 lat lub później, badania zaczynają się również w wieku 45 lat, ale wystarczy wykonywać je co dwa lata.
Mężczyźni w wieku 70–74 lat powinni z lekarzem zdecydować, czy kontynuować badania. Po 75. roku życia ACS nie zaleca już badań przesiewowych.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
To zalecenia amerykańskiej organizacji, więc nie zmieniają automatycznie praktyki w Polsce ani w innych krajach UE. Obowiązujące u nas zasady, sposób finansowania badań i to, kiedy lekarz kieruje na PSA, mogą się różnić od amerykańskich. W artykule źródłowym nie ma informacji o tym, jak nowe wytyczne wpłyną na europejskie standardy.
Dla mężczyzn są to jednak wskazówki, które warto znać. Jeśli w rodzinie występował rak prostaty, zwłaszcza u kilku krewnych albo przed 65. rokiem życia, dobrze powiedzieć o tym lekarzowi rodzinnemu. Pomoże on ocenić, czy i kiedy zacząć badania. Wynik PSA to tylko wskazówka do dalszej diagnostyki, a nie rozpoznanie choroby.
Sama zmiana stanowiska ACS pokazuje też, że dyskusja o badaniach przesiewowych w kierunku raka prostaty trwa. Zalecenia innych instytucji, w tym amerykańskiego panelu USPSTF, mogą się wkrótce zmienić.
Źródło: Ars Technica – „In reversal, American Cancer Society urges prostate cancer tests for all men”
